زهرا قربانی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه عنوان کرد: برای معرفی شخصیت حضرت زهرا(س) به نسل جوان ابتدا باید حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) را از یک شخصیت صرفاً تاریخی و متعلق به گذشته به‌عنوان یک الگوی زنده و قابل اقتدا معرفی کنیم.
وی تصریح کرد: گاهی ما درباره فضائل حضرت فاطمه(س) سخن می‌گوییم، اما کمتر درباره اینکه یک دختر جوان امروز چگونه می‌تواند از سیره ایشان در زندگی خود استفاده کند، صحبت می‌کنیم.
مدیر مدرسه حضرت ولی عصر (عج) تهران اضافه کرد: حضرت زهرا(س) در عین برخورداری از بالاترین مراتب معنوی، شخصیتی فعال، آگاه، صاحب اندیشه و دارای قدرت تشخیص اجتماعی بودند. ایشان هم در خانواده نقش‌آفرین بودند، هم در عرصه علم و معرفت، هم در تربیت نسل و هم در دفاع از حقیقت و عدالت.
وی گفت: دختر امروز باید بداند که الگوی فاطمی به معنای محدود کردن توانایی‌های زن نیست؛ بلکه به معنای شناخت ارزش و کرامت زن و جهت دادن به استعدادهای او است. حضرت زهرا(س) به ما می‌آموزند که یک زن می‌تواند در عین برخورداری از عفاف و هویت دینی، اهل تفکر، آگاهی، مطالبه‌گری و حضور مسئولانه در جامعه باشد.
قربانی با اشاره به اینکه باید سیره حضرت زهرا (س) را به زبان مسائل امروز ترجمه کنیم، بیان کرد: باید سیره فاطمی را در مسائل مختلف نظیر اعتمادبه‌نفس، تحصیل، انتخاب همسر، مسئولیت‌پذیری، هویت مستقل، عفاف، فعالیت اجتماعی و قدرت تصمیم‌گیری تبیین کنیم. دختر جوان باید احساس کند که فاطمه(س) فقط شخصیتی برای احترام و سوگواری نیست، بلکه الگویی برای ساختن زندگی و آینده او است.
وی در رابطه با تفاوت میان مطالبه‌گری آگاهانه و اعتراض هیجانی اظهار کرد: مطالبه‌گری آگاهانه بر پایه معرفت، تشخیص حق، استدلال و احساس مسئولیت شکل می‌گیرد؛ اما اعتراض هیجانی ممکن است صرفاً از خشم، نارضایتی یا تأثیرپذیری از فضای پیرامونی ناشی شود، بدون آنکه شناخت دقیقی از موضوع و پیامدهای آن وجود داشته باشد.
مدیر مدرسه حضرت ولی عصر (عج) تهران گفت: حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) نمونه برجسته مطالبه‌گری آگاهانه هستند. خطبه فدکیه فقط یک موضع‌گیری صرفاً احساسی نیست؛ بلکه یک منظومه استدلالی، قرآنی، تاریخی و اعتقادی است. حضرت زهرا (س) در این خطبه ابتدا مبانی توحید و نبوت را تبیین می‌کنند، سپس جایگاه قرآن و مسئولیت جامعه اسلامی را یادآور می‌شوند و بعد به مسئله انحراف از مسیر حق می‌پردازند. این شیوه نشان می‌دهد که مطالبه‌گری باید مبتنی بر شناخت، منطق و آگاهی باشد.
وی در ادامه به تبیین شاخصه های مطالبه گیری آگانه در سیره حضرت زهرا (س) پرداخت و افزود:
نخست، حق‌محوری به‌جای منفعت‌محوری؛ یعنی انسان برای دفاع از حق سخن بگوید، نه صرفاً برای تأمین منافع شخصی.
دوم، استدلال و بصیرت به‌جای هیجان‌زدگی؛ یعنی مطالبه خود را با منطق، دلیل و شناخت مطرح کند.
سوم، احساس مسئولیت نسبت به سرنوشت جامعه؛ یعنی نسبت به انحراف‌ها و آسیب‌های اجتماعی بی‌تفاوت نباشد.
قربانی یادآور شد: حضرت زهرا(س) به ما آموختند که سکوت در برابر انحراف، همیشه نشانه آرامش و مصلحت‌اندیشی نیست. گاهی مسئولیت دینی و اخلاقی انسان اقتضا می‌کند که در برابر ناحق بایستد و حقیقت را بیان کند؛ حتی اگر این ایستادگی هزینه داشته باشد.
وی بیان کرد: یکی از مهم‌ترین پیام‌های اجتماعی و تاریخی شهادت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)، هشدار نسبت به پیامدهای فاصله گرفتن جامعه از حقیقت، عدالت و ولایت است. تاریخ اسلام به ما نشان می‌دهد که صرف حضور در کنار پیامبر(ص)، شرکت در عبادات و برخورداری از سابقه دینی، تضمین‌کننده پایداری یک جامعه بر مسیر حق نیست. جامعه دینی همواره نیازمند بصیرت، مسئولیت‌پذیری و مراقبت از ارزش‌های بنیادین خود است.
فاطمیه باید از شناخت مظلومیت به شناخت مسئولیت اجتماعی برسد
مدیر مدرسه حضرت ولی عصر (عج) تهران تاکید کرد: حضرت زهرا(س) در مقطعی حساس از تاریخ اسلام، نسبت به انحرافی که در مسیر امت اسلامی شکل می‌گرفت، هشدار دادند. ایشان نشان دادند که دفاع از حقیقت، تنها وظیفه مردان نیست و زنان نیز در حساس‌ترین لحظات تاریخ می‌توانند نقش‌آفرین باشند. شهادت حضرت زهرا(س) به ما می آموزد نباید اجازه داد حقیقت در هیاهوی قدرت، مصلحت‌نمایی‌ها و فراموشی تاریخی گم شود.
وی عنوان کرد: فاطمیه فرصتی است برای اینکه از خودمان بپرسیم: آیا ما فقط از مظلومیت حضرت سخن می‌گوییم یا در زندگی اجتماعی خود نیز به عدالت، حق‌طلبی، امانت‌داری و مسئولیت‌پذیری پایبند هستیم؟ به تعبیر دیگر پیام فاطمیه فقط شناخت یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه مراقبت از تکرار زمینه‌هایی است که جامعه را از حقیقت دور می‌کند.
قربانی گفت: برای اینکه نسل جوان بتواند از ایام فاطمیه به فهم مسئولیت اجتماعی و اخلاقی برسد باید از روایت صرفاً مصیبت‌محور فاصله بگیریم، البته این به معنای کم‌رنگ کردن مظلومیت و مصائب حضرت زهرا(س) نیست؛ بلکه باید در کنار بیان مظلومیت، چرایی و پیامدهای تاریخی آن را نیز تبیین کنیم.
وی ادامه داد: نسل جوان باید بداند چه اتفاقی افتاد، چرا حضرت زهرا(س) موضع گرفتند، چه ارزش‌هایی در معرض تهدید بود و چرا ایشان حاضر شدند برای دفاع از حقیقت هزینه بدهند.
مدیر مدرسه حضرت ولی عصر ( عج) تهران اظهار کرد: باید روایت فاطمی را در سه سطح دنبال کنیم:
نخست، شناخت تاریخی: آشنایی مستند با زندگی حضرت، حوادث پس از رحلت پیامبر(ص)، خطبه فدکیه و شرایطی که به شهادت ایشان انجامید.
دوم، فهم معرفتی: شناخت جایگاه امامت، ولایت، عدالت، کرامت انسان و مسئولیت امت اسلامی در قبال ارزش‌های دینی.
سوم، الگوبرداری عملی: اینکه جوان امروز از این واقعه چه درسی برای زندگی خود بگیرد.
وی تصریح کرد: برای مثال وقتی از دفاع حضرت زهرا (س) از حق سخن می‌گوییم، باید این پرسش را برای جوان مطرح کنیم که من در محیط خانواده، دانشگاه، محل کار و جامعه تا چه اندازه در برابر بی‌عدالتی و تضییع حقوق دیگران مسئولیت‌پذیر هستم؟ یا وقتی از عبادت و بندگی حضرت سخن می‌گوییم، باید نسبت آن را با اخلاق اجتماعی، خدمت به مردم و توجه به نیازمندان روشن کنیم.
استاد حوزه تاکید کرد: روایت فاطمی زمانی موفق است که مخاطب پس از شنیدن آن، فقط اندوهگین نشود؛ بلکه تصمیم بگیرد در زندگی خود انسانی آگاه‌تر، مسئول‌تر، عادل‌تر و مؤمن‌تر باشد. به عبارتی فاطمیه زمانی به ثمر می‌نشیند که از شناخت مظلومیت حضرت زهرا(س) به شناخت مسئولیت خودمان در برابر حقیقت برسیم.
وی با اشاره به اینکه سیره فاطمی الگویی کامل برای بانوان امروز است، افزود: الگوگیری از حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) به معنای کپی‌برداری از شرایط تاریخی زندگی ایشان نیست؛ بلکه باید اصول و ارزش‌های حاکم بر سیره ایشان را متناسب با شرایط امروز بازخوانی کنیم.
مادری، هویت و نقش‌آفرینی اجتماعی در مکتب فاطمی
قربانی گفت: امروز مادران با مسائل و پیچیدگی‌هایی مواجه هستند که در گذشته به این شکل وجود نداشته است. اشتغال، دغدغه‌های اقتصادی، تربیت فرزند در فضای مجازی، تغییرات فرهنگی و گاهی تعارض میان مسئولیت‌های خانوادگی و اجتماعی، بخشی از واقعیت زندگی زنان امروز است.
وی بیان کرد: سیره حضرت زهرا(س) چند اصل مهم را پیش روی ما قرار می‌دهد:
نخست، اصالت خانواده و تربیت نسل: حضرت در تربیت فرزندانی چون امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) نقش بی‌بدیلی داشتند. این موضوع نشان می‌دهد که خانواده مهم‌ترین بستر شکل‌گیری شخصیت انسان است و تربیت فرزند یک مسئولیت تمدنی محسوب می‌شود.
دوم، حفظ هویت و کرامت زن: زن در نگاه اسلام، موجودی دارای شخصیت، استقلال معنوی و مسئولیت اجتماعی است. بنابراین مادر بودن نباید به معنای نادیده گرفتن استعدادها، توانمندی‌ها و حقوق اجتماعی زن باشد.
سوم، مدیریت هوشمندانه مسئولیت‌ها: زندگی حضرت نشان می‌دهد که عبادت، خانواده، روابط اجتماعی و مسئولیت‌پذیری در برابر جامعه، اضلاع جدا از هم نیستند؛ بلکه باید با یکدیگر هماهنگ شوند.
چهارم، تربیت نسلی مسئول و باهویت: مادر فقط تأمین‌کننده نیازهای اولیه فرزند نیست؛ بلکه نخستین معمار شخصیت اخلاقی و فرهنگی نسل آینده است. امروز که فرزندان ما در معرض انواع پیام‌ها و الگوهای فرهنگی قرار دارند، این مسئولیت اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
مدیر مدرسه حضرت ولی عصر (عج) تهران تاکید کرد: نباید همه بار تربیت و اداره خانواده را بر دوش مادر گذاشت. سیره فاطمی در کنار الگوی مادری، بر همراهی و مسئولیت‌پذیری همسر نیز تأکید می‌کند. خانواده مطلوب، خانواده‌ای است که زن و مرد در آن در کنار یکدیگر برای رشد و تعالی فرزندان تلاش می‌کنند.
وی یادآور شد: پیام حضرت زهرا(س) برای مادر امروز این است که می‌توان در عین مواجهه با دشواری‌های زندگی، هویت، کرامت، معنویت و نقش‌آفرینی اجتماعی خود را حفظ کرد و در ساختن آینده جامعه سهم داشت. حضرت فاطمه(س) به ما آموختند که زن مؤمن، فقط مخاطب تاریخ نیست؛ بلکه می‌تواند سازنده تاریخ باشد و از خانه و خانواده تا عرصه علم و معرفت و از تربیت نسل تا دفاع از حقیقت، زن می‌تواند نقش‌آفرین باشد.
قربانی تاکید کرد: امروز نیز دختران و مادران جامعه ما باید بدانند که الگوی فاطمی، الگوی انفعال و کناره‌گیری نیست؛ الگوی ایمان، آگاهی، کرامت، مسئولیت‌پذیری و حضور مؤثر در جامعه است.
انتهای پیام
نظر شما